Pamuk, Malvales takımından,

Malvaceae familyasından, Gossypium cinsinden bir bitkidir.Kültür pamukları Herbacea ve Hirsuta olmak üzere iki grup altında incelenir. Eski dünya pamukları adı verilen, Herbacea grubunda G. Arboreum L. ve G. Herbaceum L. olmak üzere iki tür bulunmaktadır. Yeni dünya pamukları adı verilen Hirsuta grubunda ise G. Hirsutum L., G. Barbadense L. ve G. Tomentosum L. türleri bulunur. Pamuğun anavatanı konusunda tam bir kesinlik bulunmamakla birlikte Asya, Amerika ve Afrika’nın sıcak bölgelerinden Dünyaya yayıldığı tahmin edilmektedir.

TOPRAK YAPISI
Pamuk bitkisi her türlü toprakta yetişebilen bir bitki olmakla birlikte,yüksek verim ve kaliteye ulaşabilmek için toprağın derin profilli ve alüviyal olması gerekir.
- Derin , kumlu-killi , su tutma yeteneği yüksek ,geçirgenliği, işlenmesi ve sulanması   kolay topraklar pamuk tarımı için ideal topraklardır.

İKLİM ÖZELLİKLERİ
Pamuk tarımında en önemli iklim faktörlerinin başında sıcaklık, gün ışığı, yağış ve oransal nem gelmektedir.
-Yıllık ortalama sıcaklığın 19 oC
-Yaz ayları sıcaklığı ise 25 oC olması gerekir.
-Sıcaklık tarak oluşmasından önce 20 oC,

-Çiçeklenme döneminde 25 oC,
-Kozaların gelişme döneminde ise 30-32 oC olmalıdır.
-Hasat döneminde kozaların iyi açılabilmesi için sıcaklığın azalması (15 oC’ye kadar) istenir.

EKİM HAZIRLIĞI
Tarlanın pamuk ekimine hazırlanması sürecinde ilk yapılacak işlemler ,tarla temizliği ve toprak altı işlemesidir.
Uzun yıllar pamuk yetiştirilen topraklarda zamanla pulluk altı, yada taban taşı denilen sert bir tabaka oluşur. Bu tabaka bitki köklerinin gelişmesine engel olacağı için kırılması gerekir. Bu iş için Subsoiler (dipkazan) adı verilen aletler kullanılır. Bu aletle toprağın üst yapısı bozulmadan toprak 90 cm derinliğe kadar işlenir. Bu işlemi sonbahar ve kış sürümleri ile tohum yatağının hazırlanması işlemleri izler.
Eğer pamuktan sonra yeniden pamuk ekilecekse sonbahar aylarında saplar kesilip toprak 20-25 cm derinliğinde sürülmelidir. Tarla otlu ve toprak tavı da uygun ise kış aylarında sürüm işleminin tekrarlanması yararlıdır.
Eğer tahıldan sonra pamuk ekilecekse hasadın ardından toprak tavlı iken hemen sürülmelidir. Pamuk tarımında son sürüm tohum yatağını hazırlamak için yapılan ilkbahar sürümüdür. Bu sürümde 15 cm derinlik genellikle yeterlidir.

EKİM ZAMANI
* Pamuğun ekim zamanı iklim koşullarına göre belirlenir. 
* Ekim için toprak sıcaklığının 15 oC’nin üstünde olması gereklidir.
* Bölgelere göre ve yıldan yıla  ekim zamanı değişiklik  göstermekle birlikte, 
* Çukurova Bölgesinde 25 Mart-30 Nisan, 
* Ege Bölgesinde,Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ve Antalya yöresinde  15  Nisan-15 Mayıs tarihleri genellikle en uygun ekim zamanıdır.

EKİM
Ekim işlemi mibzerle sıraya yapılır. Ekim derinliği toprak koşullarına bağlı olmakla birlikte genellikle 3-4 cm’dir. Tohumun çimlenmesi normal koşullarda 5 ila 10 gün içinde gerçekleşir. Yetersiz çimlenme görülmesi durumunda hemen ikinci bir ekimyapılmasıönerilir.

BAKIM
Bitkinin iyi gelişmesini ve çabuk olgunlaşmasını sağlamak için seyreltme işleminin yapılması gerekir. Bitkiler henüz 4 yapraklı iken (yaklaşık 10 cm) 5-6 cm ara ile hafif bir seyreltme (tekleme) yapılır.Genellikle ilk seyreltme ilk çapa, ikinci (tam) seyreltme ise ikinci çapa ile birlikte yapılmalıdır.
Ekimden sonra görülen yabancı otların elle veya kazayağı ile çapalanarak yok edilmesi gerekir. Çapalama sayısı tarladaki yabancı ot durumuna göre değişir.

HASTALIK VE ZARARLILARLA MÜCADELE

Pamuk yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlıların olumsuz etkileri, iklim koşulları ve uygulanan tarımsal mücadele ile yakından ilgilidir.
Yüksek nem ve sıcaklık , hastalık ve zararlıların ortaya çıkması için uygun bir ortam oluşturmaktadır. Bu nedenle, 4-5 kez ilaçlama yapmak zorunluluğu ortaya çıkar.
Damla sulama sisteminin tercih edilmesi durumunda sadece kök bölgesi ıslatıldığı için daha az yabancı ot çıkışı olur.

SULAMA
Pamuk bitkisinin su ihtiyacı 400 ila 600 mm’dir. Pamuk yetiştirilen ülkelerde (bölgelerde) yıllık yağış miktarı genellikle yetersiz olduğundan, pamuk bitkisinin iyi gelişmesi için gereken su miktarı sulama yoluyla verilmelidir. Sulama pamuk üretiminde verimi etkileyen faktörlerin başında gelir. Sulama zamanı ve verilecek su miktarı bitkinin su isteği belirtilerine ve topraktaki nem durumuna bakarak saptanır. .Sulama aralığı ve sulama sayısı; yetiştirilen pamuk çeşidine, toprak özelliklerine, taban suyu yüksekliğine, yağış miktarı ve dağılımına, vegetasyon dönemindeki sıcaklık ve havanın bağıl nemine bağlı olarak değişir.
Sulama yöntemi olarak salma sulama, damla sulama, yağmurlama sulama yöntemleri kullanılabilir.
Modern sulama yöntemleri içerisinde pamuk bitkisi için en uygun olan DAMLA SULAMA SİSTEMİ Pamuk tarımında üreticilerimiz tarafından beğenilerek uygulanmaktadır. Uygulanmasındaki kolaylık, kaliteli ve yüksek verim üreticimizin tercihinde etkili olmaktadır.

DAMLA SULAMA SİSTEMİNİN FAYDALARI
Mevcut sulama sistemleri içerisinde en uygun olan sistem Damla Sulama Sistemidir.Damla Sulama sistemi ile sulama yapılması;
-Toprakta tuzlanmayı önler
-En az sulama ile en yüksek verim elde edilir.
-Toprak erozyonunu minumuma indirir.
-İşçiliği azaltır.
-Su, gübre ve ilacın tarlaya eşit dağılımı sağlar.
-Hastalık ve zararlıların yayılmasını önler.

GÜBRELEME
Ülkemizde uygulanacak gübre çeşit ve miktarları genel olarak şöyledir:

-Azotlu gübreler: Dekara 8 -10 kg saf azot (35-50 kg amonyum sülfat)
-Fosforlu gübreler: Dekara 4-5 kg saf fosfor (25-30 kg süper fosfat)
-Potaslı gübreler: Ülkemiz topraklarının potas bakımından zengin olduğu söylenmektedir.  Bizim tavsiyemize göre kesinlikle Toprak analizi yaptırılmalı ve buna göre gerekirse kullanılması tavsiye edilir.

Damla sulama sistemi ile yapılan sulamalarda Bitkinin topraktan besin maddesi alımı kolaylaşır ve besin maddesi alınabilirliği artar. Yıkanma sebebi ile oluşan gübre kayıpları ciddi miktarda azalır. Su ve besin ihtiyacı her bir bitkiye eşit miktarda ve kök bölgesine yakın olarak verilebilir. Böylece bitki kökleri daha iyi hava alabilir. Sık sık azar azar su verdiğimiz için toprakta SU -HAVA-GÜBRE dengesini kolayca ayarlarız.

HASAT
-Kozaların olgunlaşması ile birlikte pamuk hasadına başlanır.
-Hasadın başlama tarihi, yörenin iklim koşullarına, ekim tarihine ve sulama koşullarına göre değişir

HASTALIKLAR
Pamukta görülen hastalıkar;
-Pamuk solgunluk hastalığı (Fusarium Wilt, Verticillium Wilt)
-Fide kök çürüklüğü (Sore Shin)
- Köşeli yaprak lekesi hastalığı
- Antraknoz

 ZARARLILAR
 Pamukta görülen zararlılar;
-Toprak kurtları (Agrotis spp)
-Pamuk yaprak biti (Aphis gossypii)
- Yaprak piresi (Empoasca spp.)
-Pamuk piresi (Lygus spp.)
- Beyaz sinek (Bemisia tabaci)
- Kırmızı örümcek (Tetranychus spp.)
- Pembe kurt (Pectinophora gossypiella)
- Yeşil kurt ( Heliothis armigera)
- Pamuk yaprak kurdu (Prodenia litura)
- Dikenli kurt (Earias insulana)
- Çizgili yaprak kurdu /Karadrina(Laphigma exiqua)